ในยามที่ภัยธรรมชาติอย่าง “น้ำท่วม” มาเยือน สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่เพียงแค่การขนของหนีน้ำ แต่คือการ “รักษาชีวิต” และ “ปกป้องบ้าน” จากอันตรายที่แฝงมากับสายน้ำ บทความนี้ได้รวบรวมแนวทางปฏิบัติที่จำเป็น เพื่อให้คุณและครอบครัวผ่านวิกฤตนี้ไปได้อย่างปลอดภัย
1. รับมือน้ำท่วม ภัยเงียบที่น่ากลัวที่สุด: “ไฟฟ้า”
สถิติการเสียชีวิตในช่วงน้ำท่วมส่วนใหญ่เกิดจาก ไฟดูด มากกว่าการจมน้ำ นี่คือกฎเหล็กที่คุณต้องทำ:
- สับคัตเอาต์ทันที: หากระดับน้ำเริ่มปริ่มเข้ามาในตัวบ้าน หรือมีความเสี่ยงจะท่วมถึงปลั๊กไฟชั้นล่าง ให้สับคัตเอาต์รวม (Main Breaker) ของชั้นนั้นทันที
- ห้ามสัมผัสเครื่องใช้ไฟฟ้าขณะตัวเปียก: หรือเมื่อยืนอยู่บนพื้นที่ชื้นแฉะเด็ดขาด
- ย้ายปลั๊กและอุปกรณ์: หากเป็นไปได้ ควรติดตั้งปลั๊กไฟให้สูงจากพื้นมากกว่าระดับน้ำท่วมสูงสุดในอดีต หรือย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นชั้น 2 ล่วงหน้า
2. ระวังสัตว์มีพิษและเชื้อโรค
น้ำที่ไหลมามักพาสิ่งที่ไม่ได้รับเชิญมาด้วย:
- สัตว์หนีน้ำ: งู ตะขาบ และแมงป่อง มักจะหนีน้ำขึ้นมาอาศัยในที่แห้ง เช่น รองเท้า กองผ้า หรือซอกมุมบ้าน ควรใช้ไม้เขี่ยดูทุกครั้งก่อนหยิบจับสิ่งของ
- โรคฉี่หนู (Leptospirosis): หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำด้วยเท้าเปล่า หากจำเป็นให้สวมรองเท้าบูทกันน้ำ และรีบล้างเท้าฟอกสบู่ทันทีที่ขึ้นจากน้ำ
- ระวังบาดแผล: หากมีแผล ต้องปิดแผลให้มิดชิด อย่าให้สัมผัสน้ำสกปรก
3. การป้องกัน “ทรัพย์สิน” จากการโจรกรรม
ในช่วงวิกฤต มักมีมิจฉาชีพฉวยโอกาสซ้ำเติม:
- ล็อกบ้านให้แน่นหนา: แม้จะต้องอพยพออกไป ประตูหน้าต่างชั้นบนต้องล็อกให้เรียบร้อย
- แสงสว่างสำคัญมาก: หากไฟฟ้ายังใช้งานได้ (ในจุดที่ปลอดภัย) หรือมีไฟโซลาร์เซลล์ ควรเปิดไฟหน้าบ้านทิ้งไว้เพื่อให้มิจฉาชีพไม่กล้าเข้าใกล้
- เก็บของมีค่า: เอกสารสำคัญ ทองคำ เงินสด ควรนำติดตัวไปในซองกันน้ำ หรือเก็บไว้ในตู้เซฟที่น้ำท่วมไม่ถึงและยกไปไหนไม่ได้ง่ายๆ
- ถ่ายรูปสภาพบ้าน: ก่อนอพยพ ให้ถ่ายรูปทรัพย์สินและสภาพบ้านไว้เป็นหลักฐานสำหรับการเคลมประกันหรือตรวจสอบความเสียหายภายหลัง
4. เตรียม “ถุงยังชีพ” ฉบับพร้อมอพยพ (Go Bag)
อย่ารอจนน้ำถึงเอวแล้วค่อยจัดของ ควรเตรียมกระเป๋าเป้กันน้ำที่บรรจุสิ่งเหล่านี้ไว้เสมอ:
- เอกสารสำคัญ (บัตรประชาชน, ทะเบียนบ้าน, กรมธรรม์) ในซองกันน้ำ
- ยาประจำตัว และยาสามัญ
- ไฟฉาย พร้อมถ่านสำรอง
- Power Bank ที่ชาร์จเต็มแล้ว
- อาหารแห้งและน้ำดื่มสำหรับ 24-48 ชั่วโมง
- นกหวีด (สำหรับเป่าขอความช่วยเหลือ)
5. การดูแลหลังน้ำลด (Recovery)
เมื่อน้ำลดลง อย่าเพิ่งรีบเปิดไฟ:
- ตรวจสอบระบบไฟโดยช่างผู้เชี่ยวชาญ: ห้ามสับคัตเอาต์ขึ้นทันที ต้องมั่นใจว่าปลั๊กและสายไฟแห้งสนิท
- สำรวจความเสียหายโครงสร้าง: รอยร้าว การทรุดตัว ของบ้าน
- ทำความสะอาดทันที: ขัดล้างคราบโคลนและเชื้อราก่อนที่มันจะแห้งกรัง เพราะจะเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค
การมีสติและการเตรียมตัวที่ดีคือเกราะป้องกันที่แข็งแกร่งที่สุดในสถานการณ์น้ำท่วม การรู้ว่าต้องทำอะไร “ก่อน-ระหว่าง-หลัง” จะช่วยลดความสูญเสียและช่วยให้คุณฟื้นตัวกลับสู่ภาวะปกติได้เร็วที่สุด
ข้อคิดสำคัญ: ทรัพย์สินหาใหม่ได้ แต่ชีวิตคนในครอบครัวประเมินค่าไม่ได้ ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของชีวิตเป็นอันดับ 1 เสมอ
กรมทรัพยากรน้ำ https://www.dwr.go.th/index.php
